TİCARET BAKANLIĞI ÜLKE MASALARI BÜLTENİ

 

 

TİCARET BAKANLIĞI KOLAY DESTEK PORTALI. 

https://kolaydestek.gov.tr/

 

Ülke Masaları Bülteni

İçindekiler

ÜLKELERDEN TİCARİ HABERLER ........................................................ 2

2018-2019 Dönemi Hedef ve Öncelikli Ülkeleri .................................................... 2

ABD, KANADA, MEKSİKA ………………………………………………………………………………….. 3

ABD-Meksika-Kanada Anlaşması (USMCA) İmzalandı .......................................... 3

AVRUPA BİRLİĞİ………………………………………………………………………………………………….5

ABD’nin İran Yaptırımları AB Şirketlerini Zor Durumda Bırakıyor………………………..5 İTALYA………………………………………………………………………………………………………………..6

İtalyan İnşaat Sektöründe Son Gelişmeler ………………………………………………………..6

RUSYA FEDERASYONU ……………………………………………………………………………………….7

Rusya Federasyonu’nda Ürünlerde Etiketleme Uygulaması Getiriliyor.………………7 TÜRKMENİSTAN………………………………………………………………………………………………….8

Türkmenistan Rusya Federasyonu’na Gaz Satışına Yeniden Başlıyor………………….8 SUDAN……………………………………………………………………………………………………………….8

Sudan’dan Yeni İktisat ve Dış Ticaret Önlemleri………………………………………………….8

ÜLKE DOSYASI ..................................................................................... 10

İran Ülke Bulguları ve Fırsatlar………………………………………………………………………….10

BAKANLIKTAN .................................................................................... 13

Ticaret Bakanlığı Destekleri……………………………………………………………………………….13

Ticaret Bakanlığı Destekleri Kapsamındaki Yurtdışı Fuarları…………………………….13

Ticaret Bakanlığı Yurtdışı Teşkilatı……………………………………………………………………..13

Ticaret Bakanlığı İhracat İletişim Noktası ………………………………………………………….14

Ticaret Bakanlığı Uzmana Danışın Uygulaması…………………………………………………..14

 

 

2018-2019 DÖNEMİ HEDEF VE ÖNCELİKLİ ÜLKELERİ

2016-2017 döneminin sona ermesini takiben küresel ekonomideki ve siyasi konjonktürdeki gelişmeler çerçevesinde 2018-2019 dönemi için Pazara Giriş Komitesi tarafından 15 Hedef Ülke ve 32 Öncelikli Ülke belirlenmiştir.

Bu kapsamda, düzenlenen Ticaret Heyeti faaliyetleri sektörlerin özelliklerine göre söz konusu ülkeler üzerinde yoğunlaşmaktadır.

Ayrıca “2010/6 sayılı Yurtdışı Birim, Marka ve Tanıtım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ” çerçevesinde tüm Hedef ve Öncelikli Ülkeler için ilave 10 puan destek sağlanmaktadır.

"2010/6 sayılı Yurt Dışı Birim, Marka ve Tanıtım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ” çerçevesinde Türkiye Ticaret Merkezlerinin (TTM) İşbirliği Kuruluşlarının Tebliğin 17/B maddesi kapsamındaki faaliyetleri Hedef ve Öncelikli ülkelere yönelik olması durumunda destek oranı 15 baz puan artırılmaktadır.

2011/1 sayılı Pazar Araştırması ve Pazara Giriş Desteği Hakkında Tebliğ» kapsamında hedef ve öncelikli ülkelere yönelik Sektörel Ticaret Heyeti Programlarına 10 puan ilave destek sağlanmaktadır.

2018- 2019 dönemi için belirlenen hedef ve öncelikli ülkeler listesine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılması mümkündür.

Hedef ve Öncelikli Ülkeler şunlardır:

2018-2019 Dönemi Hedef Ülkeler (15 Ülke):

 Almanya

 Amerika Birleşik Devletleri

 Çin Halk Cumhuriyeti

 Etiyopya

 Güney Kore

 Hindistan

 Irak

 İran

 Japonya

 Katar

 Kenya

 Meksika

 Romanya

 Rusya

 Ukrayna

 

2018-2019 Dönemi Öncelikli Ülkeler (32 Ülke):

 Azerbaycan

 Bangladeş

 Birleşik Arap Emirlikleri

 Brezilya

 Bulgaristan

 Cezayir

 Endonezya

 Fas

 Fildişi Sahili

 Fransa

 Gana

 G. Afrika C.

 Gürcistan

 İngiltere

 Kanada

 Kazakistan

 Kuveyt

 Malezya

 Mısır

 Nijerya

 Özbekistan

 Pakistan

 Polonya

 Senegal

 Singapur

 Suudi Arabistan

 Şili

 Tanzanya

 Türkmenistan

 Umman

 Ürdün

 Vietnam

(Bağlantı: https://www.ticaret.gov.tr/ihracat/pazara-giris/hedef-ve-oncelikli-ulkeler)

ABD, KANADA, MEKSİKA

ABD-MEKSİKA-KANADA ANLAŞMASI (USMCA) İMZALANDI

ABD Başkanı Donald Trump, ABD, Kanada ve Meksika arasındaki 1 trilyon dolarlık ticareti düzenleyen ve 1 Ocak 1994 tarihinden bu yana yürürlükte olan Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması (NAFTA)'nın "adil olmadığı" gerekçesiyle değiştirilmesini ve söz konusu Anlaşmanın yerini alacak yeni bir Anlaşma imzalanmasını talep etmekteydi. Netice olarak, 28 Ağustos 2018 tarihinde ABD ile Meksika arasında yapılan görüşmeler sonucunda, Anlaşmanın belirli maddelerinde mutabakata varıldığı, nihai sonuç için Anlaşma taraflarından biri olan Kanada'nın pozisyonunun beklendiği ifade edilmiştir. Meksika ile varılan mutabakat sonrasında ABD Başkanı, Meksika'nın ABD'den “hemen ve mümkün olduğu kadar fazla çiftlik ürünü" satın almayı kabul ettiğini belirtmiş ve anlaşmada yapılacak değişikliğin ABD'li çiftçiler ve üreticiler için "çok iyi" olacağını vurgulamıştır.

ABD ile Kanada arasında bir yıldan uzun süren görüşmeler sonucunda 1 Ekim 2018 tarihi itibarıyla mutabakata varılmıştır. Yeni anlaşma ile ABD'nin Kanada'nın süt ürünleri pazarına daha çok erişim sağlamaktadır. NAFTA’da Kanada’nın ABD’den ne kadar süt ve süt ürünü ithalatı yapılacağını belirleme yetkisi bulunmakta iken, yeni Anlaşmaya göre Kanada ABD’den ithalatta yeni kotalar belirleyecek, ABD menşeli süt ve süt ürünleri ile kümes hayvanları ve yumurtaları için pazarını açacaktır. Bunun karşılığında, ABD ise Kanada menşeli süt ürünleri, fıstık ve fıstık mamullerine daha fazla pazar açılımı sağlayacak ve iki ülke arasında kısıtlı bir miktarda şeker ticareti yapılabilecektir. Yeni Anlaşma, ABD’nin Kanada süt ve süt ürünleri, kanatlı eti ve yumurta pazarına daha fazla girmesine olanak sağlamakta olup, bu sayede ABD, Kanada süt ve süt ürünleri pazarına ilave % 3,5 pay ile gümrük vergisiz giriş yapabilecektir.

Yeni Anlaşma, binek otomobil ithalatında daha fazla vergi muafiyeti sağlanması için otomotiv yan sanayinin en az %75’inin Kanada, Meksika veya ABD’de üretilmesi koşulunu getirmektedir. Revizyon öncesinde bu oran %62,5 düzeyindedir. Söz konusu madde ile ABD, diğer bölge ülkelerine yönelen otomotiv yan sanayi üretiminin bir kısmını geri kazanmayı hedeflemektedir.

ABD ayrıca otomotiv yan sanayi üretiminin %40-50’sinin saatte en az 16 Dolar kazanan işçiler tarafından yapılması koşulunu getirerek, ucuz işçilik nedeniyle Amerika’dan Meksika’ya yönelen yatırımların geri kazanılmasını amaçlamaktadır. Bazı uzmanlar halihazırda Japonya ve Güney Kore gibi ülkelere yönelen otomotiv yan sanayi yatırımlarının %2,5 gümrük vergisi ödenerek söz konusu ülkelerde kalacağını ve tekrar bu bölgeye yönelmeyeceğini belirtmekte, ancak ABD’nin ithal binek otomobiller ve yedek parçaları için %2,5 düzeyinde uygulanan gümrük vergilerini ulusal güvenlik gerekçesi ile %25’e çıkarma yoluna giderek bu duruma önlem alabileceği tahmin edilmektedir.

Yeni Anlaşma ile elektronik ortamda korsan yazılım, film, müzik, kitap ve oyunların dağıtımına cezalar öngörüldüğü, biyoteknolojide patentlere ve finansal hizmetleri de içerecek şekilde fikri mülkiyet haklarına daha yüksek koruma getirdiği, Anlaşmazlıkların halli bölümünde de değişiklikler yapıldığı belirtilmektedir. Ayrıca Anlaşmanın her altı yılda bir gözden geçirilmesi ve bütün taraflar anlaştığı takdirde en az 16 yıl boyunca yürürlükte kalması öngörülmektedir. Anlaşmada, tarafların döviz kurlarını manipüle etmelerini engelleyecek bir maddenin de bulunması beklenmektedir. Yeni Anlaşma ile Meksika işçilere toplu sözleşme hakkı tanıyacak olup, her üç ülke de Uluslararası Çalışma Örgütü kurallarını benimseyecektir.

NAFTA'nın yerini alacak olan Anlaşma, ABD-Meksika-Kanada Anlaşması (USMCA, The United States, Mexico, Canada Aggreement) adını taşıyacak olup, 30 Kasım 2018 tarihinde Buenos Aires’teki G20 Zirvesinde ABD Başkanı Donald Trump, Kanada Başbakanı Justin Trudeau ve Meksika Devlet Başkanı Enrique Pena Nieto tarafından imzalanmıştır. Anlaşmanın 2019 yılının ikinci yarısında yürürlüğe girmesi beklenmektedir.

USMCA, NAFTA’nın temel yapısını korumakla birlikte 1994 tarihli Anlaşmaya fikri mülkiyet hakları ve elektronik ticaret alanında güncelleme niteliğinde bazı yeni önlemler eklemektedir.

Anlaşma metnine (https://ustr.gov/trade-agreements/free-trade-agreements/united-states-mexico-canada-agreement/agreement-between) linkinden ulaşılabilmektedir.

Kaynaklar: T.C. Meksiko Ticaret Müşavirliği, The Economist Intelligence Unit

 

AVRUPA BİRLİĞİ

ABD’nin İran Yaptırımları AB Şirketlerini Zor Durumda Bırakıyor

ABD’nin İran’a uygulamaya karar verdiği yaptırımların ardından, AB Dış Politika ve Güvenlik Temsilcisi Federica Mogherini, New York’ta yaptığı bir açıklamada, AB-28 ülkelerinin, İran ile Avrupa şirketleri arasında yasal yoldan ticaret yapabilmesini kolaylaştırmayı sağlayacak özel hukuki bir yol bulmak için çalıştıklarını belirtti.

Bu çerçevede AB’nin, hukuki açıdan karmaşık olan birçok olasılık da dahil olmak üzere çözüm detayları üzerine çalışmalar yapacak bir teknik grubun oluşturulacağı açıklandı. ABD’nin İran’a yaptırımlarının ülke dışındaki etkisi bazı Avrupalı büyük şirketlerin ABD’yi terk etmesine yol açtı. Bu bağlamda, oluşturulacak yeni mekanizmanın ana hedefinin, Avrupalı ekonomik aktörlere güvence vermek olduğu belirtilmektedir.

AB, ABD’nin İran’a yaptırım uygulama kararından bu yana, İran ile ticari ilişkileri korumak konusunda zorluk çekiyor. İran’daki şirketlere yardım etmesi için Avrupa Yatırım Bankası’ndan (BEI) talepte bulunma fikri, ABD’nin buna karşı misilleme yapma endişesi nedeniyle AB’nin bizzat kendi kurumlarınca reddedildi. Bununla birlikte, Avrupalı şirketlerin, ülke dışındaki yaptırımlardan gördüğü zararların tazmin edilebilmesini sağlayacak olan 1996 yılına ait eski bir uygulama da geçtiğimiz yaz aylarında güncellendi.

2016 yılından bu yana İran’da önemli sözleşmelere imza atan büyük Avrupa şirketleri, İran piyasasından geçici olarak çekilmeye başladı. Örneğin; Alman “Siemens” ve “Allianz” faaliyetlerini sona erdirdi, Fransız “Total” ve “Peugeout” projelerinden vazgeçmek niyetinde olduğunu açıkladı, Danimarkalı denizcilik şirketi “Moller-Maersk Holding” İran’dan çekildi.

Kaynak: T.C. Roma Ticaret Müşavirliği

İTALYA

İtalyan İnşaat Sektöründe Son Gelişmeler

İtalyan inşaat sektörü, 2008 yılında başlayan ve son aylarda zirveye ulaşan kriz ile gelirlerinden 6 milyar Avro daha kaybederken sektördeki 25 bin çalışan da risk altına girdi.

Uzun süren kriz dalgası Astaldi Condotte Trevi Grandi Lavori Fincosit, Mantovani, Unieco ve Totti gibi inşaat sektörünün önemli şirketleri yanı sıra ihale ve tedarikçi ağındaki küçük ölçekli şirketleri de etkiledi. Sektörde 120 bine yakın firma iflas etti ve toplam değeri 20 milyar olan 300 şantiye de bloke oldu. İtalya’da 10 yıl içerisinde inşaat sektörünün GSYİH içerindeki payı % 29’dan % 17’ye gerileyerek neredeyse yarıya azaldı ve bu durum bankacılık sistemini de olumsuz etkiledi.

Öte yandan, İtalya’da büyük projelerin bulunmaması ve kamu sektörünün şirket ödemelerini gecikmeli yapması (kamu sektörünün özel sektöre ödemesi gereken gecikmeli meblağ tutarı 8 milyardır) büyük İtalyan şirketlerini yüksek risk unsuru taşıyan dış pazarlara yöneltmek zorunda bırakmıştır. Şirketlerin aldıkları borç ve kredi nedeniyle ortaya çıkan likidite sıkıntıları, yeni ihalelere iştirak etmelerini ve projelerini tamamlamalarını da engellemektedir.

İtalya’nın müteahhitlik sektöründe ulusal sınırlar dışındaki piyasaların ilk dördünde Venezüella, Katar, Türkiye ve Arjantin geliyor.

Kaynak: T.C. Roma Ticaret Müşavirliği

RUSYA FEDERASYONU

Rusya Federasyonu’nda Ürünlerde Etiketleme Uygulaması Getiriliyor

Rusya Federasyonu tarafından, bazı ürünlerde üretim ve ithalatta ürün tanımlaması zorunluğu getirilmektedir. 11.08.2016 tarihli ve 787 sayılı giysilerin etiketlenmesine yönelik Rusya Federasyonu Hükümet talimatnamesine göre kürklü mantolar için pilot uygulamaya Rusya Federasyonu’nda ve Avrasya Ekonomik Birliği ülkelerinde başlanmıştır.

Söz konusu uygulama ile ürün üzerine eklenecek bir “kontrol tanımlama işareti” sayesinde ürünün menşeinin izlenebilmesi amaçlanmaktadır. Bu uygulama ile Rusya Federasyonu’nda bir yıl içerisinde yasal ürün miktarı yaklaşık 10 kat artış göstermiştir.

Ürün işaretlemesine ilişkin tek bir ulusal sistemin kurulmasını amaçlayan uygulama tütünden ilaca, giyim eşyasından bebek mamasına kadar tüm eşyaları kapsaması planlanmaktadır.

Rusya Federasyonu ile birlikte Avrasya Ekonomik Birliği ülkelerinde de geçerli olacak söz konusu uygulama aşağıda belirlenen ürünler ve tanımlama başlangıç tarihleri aşağıda yer almaktadır:

Mal tanımı

GTİP

Tanımlama başlangıç tarihi

Tütün ürünleri

2402

1 Mart 2019

Parfüm ve tuvalet suları

3303 00

1 Aralık 2019

Kauçuktan yeni dış lastikler

4011

1 Aralık 2019

Tabii deri veya kompozit deriden elde edilen giyim eşyası

4203 10

1 Aralık 2019

Kadınlar ve kız çocuklar için örme bluzlar, gömlekler vb.

6106

1 Aralık 2019

Erkekler veya erkek çocuklar için paltolar, kabanlar, kolsuz ceketler vb.

6201

1 Aralık 2019

Kadın ve kız çocuklar için mantolar, kabanlar, kolsuz ceketler vb.

6202

1 Aralık 2019

Yatak çarşafları, masa örtüleri, tuvalet ve mutfak bezleri

6302

1 Aralık 2019

Ayakkabı

6401, 6402, 6403, 6404, 6405

1 Temmuz 2019

Fotoğraf makinaları vb.

9006

1 Aralık 2019

Kaynak: T.C. Moskova Ticaret Müşavirliği

 

TÜRKMENİSTAN

Türkmenistan Rusya Federasyonu’na Gaz Satışına Yeniden Başlıyor

Rusya Federasyonu Başbakan Yardımcısı Konstantin ÇUYÇENKONI ve Gazprom Başkanı Aleksey Miiller 09.10.2018 günü Türkmenistan Devlet Başkanını ziyaret etmiştir. Bu ziyarette alınan karar çerçevesinde; 01.01.2019 tarihi itibarıyla, Türkmenistan'dan Rusya Federasyonu'na gaz satışı, uzun bir aradan sonra, tekrar başlayacaktır.

Rusya’ya gaz satışının başlamasının, Türkmenistan'ın 2016 yılı başından bu güne kadar devam eden döviz sıkıntısının ortadan kalkması, Ülkenin bütçe imkânlarının artması ve ekonomik alanda olumlu gelişmelerin yaşanması gibi sonuçlar doğurması beklenmektedir.

Kaynak: T.C. Aşkabat Ticaret Müşavirliği

SUDAN

Sudan’dan Yeni İktisat ve Dış Ticaret Önlemleri

Sudan’da sürmekte olan ekonomik problemler ve yaşanan döviz darboğazı nedeniyle, Sudan Ticaret Bakanlığı’nın 7 Aralık 2017 tarihli ve 2017/20 sayılı kararı ile 19 kalemlik mal grubunda yer alan ürünlerin ithalatı dünya çapında geçici olarak belirsiz bir süre için yasaklanmış, daha sonra ise bu ürünlerden bazıları için yasaklama kaldırılmıştı.

Sudan Hükümeti, ülkenin içinde bulunduğu ekonomik krizin ve döviz darboğazının aşılabilmesi için 7 Ekim 2018 gününden geçerli olmak üzere aşağıdaki önlemleri almıştır:

- Sudan Poundu (SDG) yabancı paralar karşısında serbest dalgalanmaya bırakılmış ve sabit kur rejimi terk edilmiştir.

17 Ekim 2018 tarihi itibarıyla Sudan Merkez Bankası kurları ABD Doları için 46,9500 SDG ve Euro için 54,2672 SDG olarak açıklanmıştır. Bankalar ve yetkilendirilmiş döviz büroları, merkez bankasının dalgalı kur sistemi içinde günlük olarak ilan etmeye başladığı pariteler doğrultusunda serbestçe işlem yapmaya başlamıştır. Dalgalı kur rejimine geçilmesiyle karaborsa döviz kurunda da gerileme başlamış, Merkez Bankası kurları ile karaborsa kurları arasındaki makas kapanmaya başlamıştır.

- Daha önce belirsiz bir süre için yasaklanmış olan ve yukarıda sözü edilen 19 kalemlik mal grubunda yer alan ürünlerin ithalatı ile ilgili yasaklama kaldırılmıştır. Bu durumda, ülkede yaşanmakta olan döviz darboğazı nedeniyle alınmış olan ithalat yasağı önlemleri bütünüyle sona erdirilmiş olup ihracat ve ithalat işlemleri eskiden olduğu gibi, mevcut dış ticaret rejiminin belirlediği düzenlemeler doğrultusunda gümrük otoritesince rutin işlemler tamamlanmak kaydıyla yürütülmeye başlamıştır.

Ülke Masaları Bülteni

Sayfa9

Bununla birlikte, 7 Ekim 2018 gününden önce başlamış olan işlemler için daha önceki düzenlemeler geçerli olacak ve serbesti 7 Ekim 2018 tarihinden sonra başlatılmış dış ticaret işlemleri için uygulanacaktır.

- 7 Ekim 2018 tarihinden önce ithalat izni için kullanılan ve Sudan Merkez Bankası’nca düzenlenerek ithalatçı firmalara talep ettikleri ithalatı realize edebilmeleri için verilen IM formlarını düzenleme yetkisi tümüyle özel ve kamusal sermayeli ticari bankalara devredilmiş olup Merkez Bankası bundan böyle IM formu düzenlemeyecektir. IM formları ticari bankalarca yalnızca elektronik olarak üretilebilecek ve Sudan Gümrük Otoritesi bilgisayar ağına entegre bir programla doğrudan Gümrük Otoritesince elektronik ortamda işleme konulacaktır.

- 7 Ekim 2018 tarihinden itibaren peşin dövizle veya kısmi ön ödeme yapılması suretiyle ithalat yapılması yasaklanmıştır. İthalat işlemleri akreditif ve vesaik mukabili gibi ödeme yöntemleri kullanılarak yapılacaktır.

- Yakın zamanda ülkede ATM’lerden para çekme limiti 500 SDG’ye (yaklaşık 10 ABD Doları) kadar düşmüş durumda iken Merkez Bankası yukarıda belirtilen tebliğ ile özellikle yüksek hacimli müşteri sirkülasyonuna sahip perakende sektörü aktörlerinin banka pos cihazı kullanmalarını da teşvik etmeye başlamıştır. Böylelikle hesaplarında yeterli paraları bulunan banka müşterileri “debit card” olarak bilinen banka kartları ile herhangi bir para çekme limitine takılmaksızın harcamalarını yapabileceklerdir. Ülkede halihazırda uluslararası veya ulusal bir kredi kartı kullanımı mevcut değildir.

Kaynak: T.C. Hartum Ticaret Müşavirliği

 

İRAN ÜLKE BULGULARI VE FIRSATLAR

 Petrol ve doğalgaz zengini ülkedir. Dünyanın Rusya’dan sonra 2. büyük doğalgaz rezervine ve Venezuela, Suudi Arabistan, Kanada’dan sonra 4. büyük petrol rezervine sahiptir. Ayrıca, zengin maden (çinko, bakır, demir, kömür, krom, kurşun) rezervi de bulunmaktadır.

 İran’ın nüfusu 2017 yılı itibarıyla 81 milyondur. Milli geliri (GSYİH) 431 milyar $, kişi başı geliri 5.304 $’dır. Enflasyon %9,6, işsizlik oranı ise %12 seviyesindedir. (IMF)

Ekonomisinde (GSYİH), sanayinin payı %35 (imalat %12,2), tarımın %10’dur. (DB-2016)

İç vergi oranları; KDV %9, gelirler vergisi %0-25, kurumlar vergisi %25, sosyal güvenlik prim kesintisi çalışandan %7 ve işverenden %23’tür. (İran Vergi İdaresi: http://en.intamedia.ir)

İran’ın ithalatta uyguladığı gümrük vergi oranları AB sayfasında duyurulmaktadır: (http://madb.europa.eu/madb/datasetPreviewFormATpubli.htm?datacat_id=AT&from=publi)

 İran’da dış ticaret; üyesi olduğu Ticaret Odasınca düzenlenen ‘Kart-ı Bazargani’ (İthalat-İhracat Yetki Belgesi) belgesi sahibi firmalarca yapılabilmekte olup, ithal edilecek ürün için İranlı firma tarafından Sanayi ve Madenler Bakanlığına sipariş kaydının yaptırılması gerekmektedir. Sanayi Bakanlığınca sipariş kaydı yapılan ürünün ithalatı için yurtdışına döviz havalesi, sadece Merkez Bankasının izni çerçevesinde bankalar üzerinden yapılabilmektedir. (döviz bürolarının/sarrafların yurtdışına döviz havalesi yasaklanmıştır)

 İran Devleti dış ticaret işlemlerinde ABD Doları kullanılmasına müsaade etmemektedir.

 İthalat, 3 başlık altında düzenlenmiştir. Bunlar; Merkez Bankasının resmi kuru üzerinden döviz tahsis edilen 25 kalem temel ihtiyaç ürünün ithalatı, resmi kur ve serbest piyasa kuru ortasında ihracatçı ve ithalatçının anlaştığı ortalama piyasa kuru üzerinden ithal edilebilen ürünler, yerli üretimi korumak ve yurtdışına döviz çıkışını azaltmak amacıyla ithalatı yasaklanan 1.339 kalem üründen oluşmaktadır.

 Bazı temel ihtiyaç ürünlerinin ithalatına gümrük muafiyeti sağlanmıştır. Bu ürünler; buğday, pirinç, arpa, mısır, soya, Bakliyat (mercimek, bezelye, fasulye), kırmızı et, küçük ve büyükbaş canlı hayvan, yumurta, her türlü yağlı tohumlar, tereyağı, kağıt (baskı, yazı ve gazete için), ham petrol türevleri, lastik ve kauçuk, muhtelif tıbbi ilaç (insan ve hayvan için)

 İsrail menşeli ürünlerin İran’a ithalatına veya transit geçişine müsaade edilmemektedir.

 Dolar/Avro kurlarının Merkez Bankasınca sabitlendiği İran’da döviz bürolarının faaliyeti; döviz, hizmet ve yolcu beraberindeki dövizlerin alım satımını içeren küçük ve orta büyüklükte işlemleri kapsayacak şekilde sınırlandırılmıştır. (İran Merkez Bankası: https://www.cbi.ir/ )

 

Yurtdışı seyahatlerde kişi başı taşınabilecek azami döviz tutarı; İran’a havayoluyla gidecek için 10.000 Avro, ülkeden havayoluyla ayrılacak yolcu için 5.000 Avro, kara/demir/deniz yoluyla ülkeden çıkacak içinse 2.000 Avro’dur (veya eşdeğer tutarda diğer dövizdir). (https://www.cbi.ir/showitem/17825.aspx)

 İran ile imzalanan “Nükleer Anlaşmadan” 8.5.2018 tarihinde çekildiğini açıklayan ABD, 2016 yılında kaldırdığı/istisna tanıdığı tüm İran yaptırımlarını 6 Ağustos ve 4 Kasım olmak üzere, 2018 yılında iki aşamada yeniden uygulamaya koyma kararı almıştır. (OFAC: https://www.treasury.gov/resource-center/sanctions/Programs/Documents/jcpoa_winddown_faqs.pdf)

- İlk aşaması 7 Ağustos’ta yürürlüğe giren yaptırım konusu sektörler; altın ve değerli metaller ticareti, otomotiv sektörü, ham veya yarı işlenmiş metaller (çelik, alümünyum vd), grafit, kömür ve endüstriyel süreçlerin birleştirilmesine yönelik yazılımlar, yolcu uçağı, parçaları ve bakım hizmeti tedariki, İran menşeli halı ve gıda ithalatı, İran Hükümetinin ABD Doları satın alması veya elde etmesi, İran Riyalinin alınıp satılması ile İran Hükümetine ait tahvillerin satın alınması veya bu tahvillerin çıkarılmasına yardımcı olunmasıdır.

- İkinci aşaması 5 Kasım’da yürürlüğe giren yaptırıma tabi sektörler ise; enerji (petrol, petrokimya, petrol ürünleri, sektörel kamu nakliye kuruluşları), liman işleticileri ve gemicilik şirketleri ile gemi inşası sektörleri, İran Merkez Bankası ve belirlenmiş İranlı mali kuruluşlar ile olan işlemler ile aracılık/sigortacılık/reasürans hizmetleridir.

- Ayrıca; söz konusu sektörlerin/faaliyetlerin haricinde, ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Dairesi (OFAC) tarafından 16.01.2016 tarihinde SDN Listesi’nden (List of Specially Designated Nationals and Blocked Persons) çıkartılmış olan kişilere/şirketlere/kurumlara uygulanan yaptırımlar da (OFAC-SDN Listesi: https://sanctionssearch.ofac.treas.gov/ ) 5 Kasım 2018’den itibaren tekrar yürürlüğe konulmuştur.

**Bu çerçevede; yukarıda belirtilen yaptırımlara konu sektörlerle ilgili detay açıklama aşağıda link edilen OFAC web sayfasında belirtilmektedir.

(https://www.treasury.gov/resource-center/faqs/Sanctions/Pages/faq_iran.aspx)

 Dış ticaretinde en büyük pay Çin’indir. 2017 yılı petrol ihracatının %64’ünü Asya-Pasifik, %36’sını Avrupa ülkelerine yapmıştır. (OPEC). 2017 yılı ihracatının %77’i petrol (GTP:27) sektörü olup, Çin, Hindistan, G. Kore ilk üç alıcısıdır. İthalatında ise makinalar, motorlu kara taşıtları, elektrikli makine ve cihazlar başı çekmektedir. (Trademap)

Türkiye ile ticareti, İran lehine fazla vermektedir. 2017 yılı ihracatımız 3,2 milyar $, ithalatımız 7,4 milyar $ olmuştur. Başlıca ihraç ürünlerimiz; lif levha, oto yedek parça ve külçe altın olmuştur. (Trademap)

 İki ülke arasında yürürlükte olan Anlaşmaların bazıları şunlardır; Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması-1996, Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması-2002, Tercihli Ticaret Anlaşması-2015 (125 sanayi ürününe karşılık, 140 tarım ürünü için tercihli tarife

 

uygulanmaktadır), SWAP (takas) Anlaşması-2017 (İki ülke yerel paralarıyla ikili ticaretin desteklenmesi amacıyla İran ve Türkiye Merkez Bankaları arasında imzalanmıştır.)

 Tahran’da açılan Türk Ticaret Merkezi faaliyetine devam etmektedir. (http://www.ttcenter.com.tr)

 İran, ilaç, kozmetik ve gıda ürünleri ithalatında firmalarının mevcut GMP Belgesi (Good Manufacturing Practices-iyi üretim uygulamaları belgesi) sürelerinin uzatılması veya firmalarına yeni ürünler için yeni GMP Belgesi (ruhsat) verilmesi sürecini ağırdan alması sektörel ihracatımızda sorun oluşturmaya devam etmektedir.

 Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) ve IMF üyesi olup, DTÖ’de “gözlemci ülke” statüsündedir.

 Yabancı ve İranlı firmalar arasındaki ticari anlaşmazlıkların çözümü amacıyla Tahran Ticaret ve Sanayi Odası nezdinde bir “Tahkim Merkezi” bulunmaktadır.

 İş yapma kolaylığı kategorisinde 2017 yılında 190 ülke içinde 124. sırada yer almıştır. (DB)

 İhracat Potansiyeli Bulunan Bazı Ürünler

Tıbbi cihazlar, ilaç, hastane mobilyası, klima ve buzdolabı, ağır iş makinaları, taş/maden cevheri kırma-ayıklama makinaları, gıda (margarin, tereyağı, bitkisel yağlar), gıda işleme ve paketleme makinaları, inşaat malzemeleri (plastikten tüpler/borular, muslukçu eşyası), tarım makine ve ekipmanları, sulama ekipmanları, elektrik teçhizatı, sıvılar için pompalar, jeneratör, soğuk hava depo kurulumu, güneş enerjisi üretim tarlası kurulması, tarımsal sulama gibi yatırım projeleri.

NOT: Yukarıda belirtilen hususların detayı Bakanlığımız web adresinde (https://www.ticaret.gov.tr/yurtdisi-teskilati/guney-asya/iran/ulke-profili ) belirtilmektedir.

 

TİCARET BAKANLIĞI DESTEKLERİ

Ticaret Bakanlığı destekleri hakkında daha kolay bilgi edinilmesi ve desteklerden faydalanan firma sayısının artırılması amacıyla Kolay Destek web sitesi oluşturulmuştur. Söz konusu site üzerinden başvuru süreçleri adım adım görülmekte, başvuru evrakı doğrudan indirilebilmekte, destekler ile ilgilenen tüm personelin iletişim bilgileri tek noktada görülebilmektedir.

Sitede, ihracata yönelik devlet destekleri görsellerle daha anlaşılır bir şekilde ve mevzuat dilinden arındırılmış olarak animasyonlarla anlatılmaktadır. Ticaret Bakanlığı ihracat destekleri ile ilgili bilgi edinilebilecek genel nitelikli film ve fuar, e-ticaret, Eximbank, iş seyahati ve rapor, ofis-mağaza kira, küresel tedarik zinciri, pazara giriş ve tasarım desteklerine ilişkin filmlere kolaydestek.gov.tr den ulaşabilirsiniz.

TİCARET BAKANLIĞI DESTEKLERİ KAPSAMINDAKİ YURTDIŞI FUARLAR

Bakanlığımızca, mal ticaretine ilişkin uluslararası fuarlara firmalarımızın katılımları ve organizatörlerin tanıtım harcamaları, “Yurt Dışında Gerçekleştirilen Fuar Katılımlarının Desteklenmesine İlişkin 2017/4 sayılı Karar” kapsamında desteklenmektedir. Bu çerçevede, Bakanlığımızca belirlenip ilan edilen sektörel nitelikteki uluslararası fuarlara firmalarımızın bireysel katılımı, bunun yanı sıra, yetkilendirilen organizatörlerce düzenlenen fuarlara milli katılım ve sektöründe önde gelen prestijli fuarlara katılım belirli kalemlerde ve değişen tutarlarda desteklenmektedir.

Devlet desteği kapsamındaki fuarların listesi aşağıda verilen bağlantıda yer almaktadır:

(Bağlantı: https://ticaret.gov.tr/ihracat/fuarlar)

TİCARET BAKANLIĞI YURTDIŞI TEŞKİLATI

Bakanlığımızın yurtdışındaki 163 merkezde hizmet veren Ticaret Müşavirliği/Ataşeliği/Ofisi ve Daimi Temsilciliklerinin detaylı iletişim bilgilerine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilmektedir:

(Bağlantı: https://www.ticaret.gov.tr/yurtdisi-teskilati)

 

TİCARET BAKANLIĞI İHRACAT İLETİŞİM NOKTASI

Ticari bilgi talepleri, 0850 808 04 04 numaralı telefondan hafta içi 09:00-18:00 saatleri arasında hizmet sunan İhracat İletişim Noktası aranarak iletilebilmektedir. Bu saatlerin dışında sesli mesaj bırakılabilmekte ve İhracat İletişim Noktası tarafından mesai saatleri içinde dönüş yapılmaktadır.

Ayrıca, hedef ülke bilgisi ile birlikte yurtdışı potansiyel ithalatçı adres listesi talep etmek ve ilave sorularınız için ihrticari@ticaret.gov.tr elektronik posta adresi ile iletişim kurabilirsiniz.

TİCARET BAKANLIĞI UZMANA DANIŞIN UYGULAMASI

“Uzmana Danışın- http://uzmanadanisin.ticaret.gov.tr” uygulaması kullanılarak, doğrudan ilgili Birim ve uzman kadroya Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren konular itibarı ile bilgi talepleri iletilebilmektedir.